Pijaństwo, utwór Ignacego Krasickiego, to zgodnie z tytułem satyra na jedną z najpopularniejszych polskich przywar. Ten dość długi wiersz ma formę dialogu między dwoma znajomymi. W rzeczywistości jednak żywy mini-dialog znajduje się na początku i końcu satyry. Środek wypełniony jest natomiast dwiema rozbudowanymi wypowiedziami bohaterów, w tym sensie można mówić o strukturze dwudzielnej utworu.
Sytuację odmalowaną w wierszu można streścić pokrótce w następujący sposób. Spotyka się dwóch przyjaciół, jeden z nich narzeka na słaby stan zdrowia spowodowany nadużyciem alkoholu, co prowokuje do rozmowy o szkodliwości tej używki.
Pierwsza część utworu, którą stanowi wypowiedź „pijanicy”, ma charakter narracyjny. Kompan opowiada wypadki, które wywołały w nim owo osłabienie. Wszytko zaczęło się od imienin żony - taką okazję należało uczcić dobrym winem. Jako że uczta trwała do świtu, nasz bohater pospał sobie do południa, kiedy się przebudził, żona zaproponowała herbatę na boleści, ale że to napój mdlący – nie wskazany pacjentowi cierpiącemu na nudności – zastąpiono go „hanyżówką” (wódką anyżówką). Potem przybyli kompani z wczorajszej uczty, więc trzeba było ich również poczęstować. Tak więc panowie pili dzielnie dla zdrowotności. Podano obiad, do obiadu wino, które sprzyjało rozmowom na wszystkie możliwe tematy. Dyskusja wzmogła pragnienie, po dziesiątej butelce doszło do bijatyki. Bohater właściwie nie wie, co było potem, bo „wziął w łeb butelką”. W toku tej krótkiej narracji zostają ujawnione typowe pijackie wymówki, sposobności, konieczności, które prowadzą do prostego wniosku, że każda okazja jest dobra, by się napić. Bohater kończy jednak swoją opowieść stwierdzeniem potępiającym „obrzydłe pijaństwo”:
Cóż w nim? Tylko niezdrowie, zwady, grubiaństwo. Oto profit: nudności i guzy i plastry.
Ten wątek podejmuje drugi z bohaterów. Jego wypowiedź ma już inny charakter. Jest to swoista umoralniająca rozprawa, w której człowiek pijany zostaje przyrównany do zwierzęcia.
Patrz na człeka, którego ujęła moc trunku, Człowiekiem jest z pozoru, lecz w zwierząt gatunku Godzien się mieścić, kiedy rozsądek zaleje I w kontur naturze postać bydlęca przywdzieje.
Komentarze artykuł / utwór: Pijaństwo - analiza i interpretacja
Pijaństwo - analiza i interpretacja - Krzychu () Bardzo dobrze napisane, przydało się :) Aczkolwiek, wydaję mi się, że Krasicki krytykował też postawę drugiego bohatera "moralizatora" ukazując nagą prawdę, że moralizowaniem się nic nie zmieni. - klp.pl - ABC Maturzysty -
Pijaństwo - analiza i interpretacja - marta () "Pijaństwo jest krytyką szlachty polskiej, deformacji dawnych jej wartości np.gościnności. Pijaństwo stało się przyczyną pieniactwa, warcholstwa i gnuśnego trybu życia szlachty, jej upadku moralnego, zniszczyło dyscyplinę społeczną. - korepetycje -
Pijaństwo - analiza i interpretacja - Daria (daruniaa93 {at} buziaczek.pl) Świetna interpretacja.
Satyra jest napisana językiem , który utrudnia czytanie tekstu, jednak po przeczytaniu tej analizy wszystko staje się jasne ;) ! - Studiuj z głową - klp.pl -
Wersja do druku 
Wyślij znajomemu 
Popraw/rozbuduj artykuł
